Kto ma prawo do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej?

Ulga rehabilitacyjna polega na możliwości odliczenia wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesionych w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne.

Warunkiem niezbędnym w celu skorzystania z odliczenia wydatków w ramach ulgi rehabilitacyjnej jest posiadanie przez osobę, której dotyczy wydatek:

1) orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach, lub

2) decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną, albo

3) orzeczenia o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia, wydanego na podstawie odrębnych przepisów.

Przy czym ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że w przypadku osób zaliczonych do I grupy inwalidztwa – należy przez to rozumieć odpowiednio osoby, w stosunku do których, na podstawie odrębnych przepisów, orzeczono:

a) całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji albo

b) znaczny stopień niepełnosprawności;

Natomiast w przypadku osób zaliczonych do II grupy inwalidztwa – należy przez to rozumieć odpowiednio osoby, w stosunku do których, na podstawie odrębnych przepisów, orzeczono:

a) całkowitą niezdolność do pracy albo

b) umiarkowany stopień niepełnosprawności.

Z odliczenia skorzystać mogą również podatnicy, na których utrzymaniu pozostają następujące osoby niepełnosprawne: współmałżonek, dzieci własne i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, pasierbowie, rodzice, rodzice współmałżonka, rodzeństwo, ojczym, macocha, zięciowie i synowe, jeżeli w roku podatkowym dochody tych osób niepełnosprawnych nie przekraczają kwoty 10 080 zł. Jednakże do dochodów tych nie zalicza się alimentów na rzecz dzieci.

Ważne!

W wyniku nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która obowiązuje od początku 2018 roku, w przypadku dochodów osoby niepełnosprawnej zwiększono kwotę dochodów osoby niepełnosprawnej, od której zależy prawo rozliczenia ulgi przez osobę, na której utrzymaniu ta osoba niepełnosprawna pozostaje. Przed nowelizacją kwota ta wynosiła 9120 zł. Po nowelizacji jest to kwota 10 080 zł. Zmiana ta ma zastosowanie już w rozliczeniu dokonywanym za rok 2017.

Polecamy: PIT 2018. Komentarz

Ponadto z ulgi można skorzystać również w przypadku, gdy osoba, której dotyczy wydatek, posiada orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez właściwy organ na podstawie odrębnych przepisów obowiązujących do dnia 31 sierpnia 1997 r.

Jakie wydatki podlegają odliczeniu?

Od początku 2018 r. obowiązują korzystne zmiany w uldze rehabilitacyjnej dotyczące odliczania poniesionych wydatków. Przy czym podatnicy z ich zastosowaniem nie muszą czekać do kolejnego rozliczenia, ale mogą z nich skorzystać już w rozliczeniu za 2017 r. Zmiany te dotyczą wydatków związanych z utrzymaniem psa asystującegoi wydatków na użytkowanie samochodu osobowego. Poniższe zestawienie wydatków uwzględnia te zmiany.

Zmiany wprowadziła ustawa z 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2175).

A zatem za wydatki na cele rehabilitacyjne i wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, które można odliczyć w ramach ulgi w zeznaniu podatkowym PIT za 2017 rok, składanym w roku 2018, uważa się wydatki poniesione na:

1) adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności;

2) przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności;

3) zakup i naprawę indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego;

4) zakup wydawnictw i materiałów (pomocy) szkoleniowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności;

5) odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym;

6) odpłatność za pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, za pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne;

7) opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa, w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł;

8) utrzymanie psa asystującego, o którym mowa w ustawie o rehabilitacji zawodowej, w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł;

Ważne!

Od początku 2018 r. zwiększono krąg osób uprawnionych do odliczenia wydatków z tytułu utrzymania psa asystującego. Dzięki wprowadzonym zmianom mają je obecnie wszystkie osoby niepełnosprawne mające na utrzymaniu psa asystującego

9) opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa;

10) opłacenie tłumacza języka migowego;

11) kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25 roku życia;

12) leki – w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł, jeśli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki (stale lub czasowo);

Ulga rehabilitacyjna – używanie samochodu osobowego (poradnik zaktualizowany na rok 2019)

W ramach ulgi rehabilitacyjnej jest możliwe odliczenie kosztów używania samochodu osobowego na wydatki na dojazdy na konsultacje u lekarza, na zabiegi rehabilitacyjne, do sklepu, do pracy czy na wakacje. Jest to wydatek limitowany do odliczenia od dochodu. Samochód musi stanowić własność (współwłasność) osoby z niepełnosprawnością lub podatnika, mającego na utrzymaniu taką osobę (współmałżonka, dzieci własne i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, teściów, pasierbów, rodziców, rodzeństwo, ojczyma, macochę, zięciów, synowe), gdy dochód osoby niepełnosprawnej nie przekroczył nie przekracza dwunastokrotności kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2013 r. poz. 982 i 1650, z 2014 r. poz. 1175 i 1682, z 2017 r. poz. 1543 oraz z 2018 r. poz. 933), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego. Do dochodów nie zalicza się alimentów na rzecz dzieci oraz zasiłku pielęgnacyjnego. W 2018 r. kwota tego dochodu wynosi 12357,60 zł.

Od 1 stycznia 2018 roku według nowych przepisów wydatki na auto może odliczyć każdy, kto ma orzeczoną niepełnosprawność lub jego opiekun. Nie trzeba już będzie wykazywać, że przejazdy były związane z przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne tak jak było do tej pory. Można w ramach  tej ulgi jeździć do lekarza, do pracy, na zakupy – wynika z uzasadnienia do projektu. Ministerstwo Finansów napisało w nim, że zmiana ta „przyczyni się do ułatwienia codziennego życia niepełnosprawnego”.

W ramach tej ulgi można odliczyć w wysokości nie przekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł.

Koszty utrzymania samochodu  

Pod pojęciem wydatków dotyczących używania samochodu dla potrzeb przejazdu na zabiegi należy rozumieć nie tylko koszty samego przejazdu, ale i koszty utrzymania samochodu (Pismo MF z 7 maja 2007 r., nr DD3-0602-22/IMD/07/MB7-4928). To wydatki związane z eksploatacją samochodu osobowego, np. wydatki na zakup olejów silnikowych, na naprawy, remonty, przeglądy, zakup części zamiennych czy ubezpieczenie pojazdu.

Odliczeniu w zeznaniu podatkowym podlegają wydatki, które nie zostały sfinansowany (dofinansowany) ze środków ZFRON, Zakładowego Funduszu Aktywności, PFRON lub NFZ, ZFŚS albo nie zostały zwrócone w jakiejkolwiek formie.

Dowody dla fiskusa

Tak jak dotychczas nie będzie wymogu gromadzenia dokumentów potwierdzających wysokość poniesionych kosztów. Jednak na żądanie fiskusa podatnik będzie musiał przedstawić dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia.

1) Osoba niepełnosprawna powinna mieć:

  • dowód rejestracyjny pojazdu (z którego wynika, że niepełnosprawny jest właścicielem lub współwłaścicielem auta),
  • orzeczenie o niepełnosprawności,
  • OC pojazdu.

2) Podatnik, który ma na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, będzie musiał przedstawić nie tylko dowód na to, że jest właścicielem lub współwłaścicielem pojazdu, lecz także, że:

  • ma na utrzymywaniu osobę niepełnosprawną;
  • użytkował pojazd w celach związanych z rehabilitacją oraz z ułatwieniem czynności życiowych osoby niepełnosprawnej

 Zgodnie z przepisami, odlicza się kwotę faktycznie poniesionego wydatku. Przy czym przepisy nie nakazują posiadania dokumentu stwierdzającego wysokość poniesionych wydatków. Nie musimy mieć więc ani rachunków za paliwo, ani dokumentować trasy i odległości, jaką samochodem przejechaliśmy. Jednak fiskus może też żądać paragonów czy faktur za paliwo, aby ustalić, że samochód jest rzeczywiście użytkowany.

Przepis nie wymaga natomiast, aby osoba niepełnosprawna, względnie osoba posiadająca na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, posiadała prawo jazdy i użytkowała samochód jako kierowca. Przepis nie pozbawia prawa do ulgi, gdy w dowodzie rejestracyjnym samochodu jest wymieniony tylko współmałżonek osoby niepełnosprawnej, z którym pozostaje ona we wspólności majątkowej małżeńskiej, jeżeli dowiedzie, że jest współwłaścicielem samochodu (samochód stanowi składnik majątku małżeńskiego).

Ulga rehabilitacyjna i prorodzinna – poradnik (2019)

Sty 9, 2019

Jak odliczać wydatki na leki w ramach ulgi rehabilitacyjnej.…

Sty 7, 2019

Należy tu zaznaczyć, że możliwość korzystania z ww. ulgi przysługuje tylko tym osobom, które posiadają (są właścicielami lub współwłaścicielami) samochód osobowy. Na środki transportu innego rodzaju – ulga nie przysługuje. (do tego służy inna ulga, wydatek nielimitowany, więcej tutaj)

Cel wyjazdu – obojętny

Po zmianach wprowadzono rozszerzenie stosowania tego odliczenia. Ustawa w ramach ulgi rehabilitacyjnej daje możliwość odliczenia od dochodu wydatków poniesionych nie tylko na cele ściśle związane z rehabilitacją, ale także wydatków, które przeznaczone są na ułatwienie wykonywania czynności życiowych. Taki zapis uzasadnia rozszerzenie prawa do odliczenia również w przypadku wykorzystywania samochodu na przejazdy do lekarza, do pracy czy na zakupy, a nie tylko na zabiegi rehabilitacyjne. Zmiana ta przyczyni się do ułatwienia codziennego życia osób niepełnosprawnych i dotyczyła będzie wszystkich osób niepełnosprawnych bez względu na posiadaną grupę inwalidzką.

W rezultacie nowelizacji przepisów z 2018 roku poszerza się katalog osób uprawnionych do odliczenia, uwzględniane są wszystkie grupy inwalidzkie. Po drugie nie ma już ograniczenia używania auta jedynie do przewozów na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne, lecz każde użycie auta na potrzeby związane z niepełnosprawnością będzie upoważniać do skorzystania z odliczenia.

W konsekwencji rozszerzenia zakresu powyższego odliczenia z tytułu używania auta zniknie konieczność posiadania dokumentów potwierdzających zlecenie i odbycie niezbędnych zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych. Nowe zasady można było stosować już w rozliczeniu PIT za rok 2017, czyli przy korzystaniu z ulg i odliczeń od dochodów uzyskanych od dnia 1 stycznia 2017 r.

Każdy niepełnosprawny ma swój limit

W zeznaniu podatnik odliczyć może kwotę do wysokości ww. limitu. Jednak w praktyce pojawiają się wątpliwości dotyczące zasad ustalania wysokości przysługującego odliczenia. Rodzą się one wtedy, gdy uprawnienia do korzystania z ulgi ma kilka osób, np. oboje małżonkowie są osobami niepełnosprawnymi, osoba niepełnosprawna ma na utrzymaniu inną osobę niepełnosprawną bądź podatnik ma na utrzymaniu kilka osób niepełnosprawnych. Konstrukcja przepisu wymaga rozstrzygania tego rodzaju wątpliwości w oparciu o zasadę, iż każda osoba niepełnosprawna (osoba posiadająca na utrzymaniu osobę niepełnosprawną) dysponuje “własnym” limitem, jednak kwota odliczenia u takiej osoby nie może przekroczyć kwoty limitu. Według tej zasady np. każdy z małżonków będąc osobą niepełnosprawną, ma “własny” limit do kwoty 2280 zł.

Osoba niepełnosprawna posiadająca na utrzymaniu inną osobę niepełnosprawną może odliczyć wydatki z tytułu używania samochodu pozostającej na jej utrzymaniu innej osoby niepełnosprawnej do kwoty 2280zł. Osobie fizycznej przysługuje jeden limit z tytułu odliczenia wydatków związanych z używaniem samochodu osobowego, nawet jeżeli ma na utrzymaniu jedno, dwoje czy więcej dzieci niepełnosprawnych i sama jest niepełnosprawna – interpretacja indywidualna z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. ILPB2/415-58/09-4/WM – Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu.

  Uwaga:

– W przypadku niepełnosprawnych małżonków i są właścicielami jednego samochodu oraz mają wspólnotę majątkową, obydwoje mają prawo do ulgi z tytułu używania samochodu. Jeżeli zatem korzystali z zabiegów rehabilitacyjnych, nawet w tym samym czasie, mogą odliczyć od dochodu podwójną kwotę, czyli 4560 złotych!

– W przypadku posiadania np. dwójki dzieci niepełnosprawnych również można odliczyć od dochodu podwójną kwotą, czyli 4560 złotych.

– W przypadku rodziców posiadających jedno dziecko niepełnosprawnych, każde z rodziców może odliczyć osobno ulgę, czyli razem 4560zł! – WSA w Krakowie z 19 kwietnia 2011 roku (sygn. akt I SA/Kr 1/11) – “Reasumując, skoro każdy z rodziców jest podatnikiem i oboje łożą na utrzymanie niepełnosprawnego dziecka, to każdy z nich ma prawo do ulgi rehabilitacyjnej, tzn. że z tytułu używania samochodu osobowego do przewozu na konieczne zabiegi rehabilitacyjne córki może odliczyć kwotę 2.280,00 zł.”;

Podstawa prawna

  • Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2018. poz.1629);
  • Ustawa z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o ryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. 2018 poz. 1291);
  • Ustawa o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw z dnia 10 maja 2018 r. (Dz. U. 2018 poz. 1076)
  • Wyrok WSA w Krakowie z 19 kwietnia 2011 roku (sygn. akt I SA/Kr 1/11); Wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 1996r., sygn. akt III SA 411/95); interpretacja indywidualna z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. ILPB2/415-58/09-4/WM – Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu